Η ψυχολογία της κριτικής

Κάθε φορά που ακούτε μια κριτική, μαθαίνετε περισσότερα για το χαρακτήρα του κρίνοντος παρά για το ποιόν του κρινόμενου.
Οι αρνητικές κρίσεις συσχετίζονται σχεδόν νομοτελειακά με τη νευρωσική προσωπικότητα αυτού που τις εκφέρει. Ναρκισσισμός, κατάθλιψη, μη ρεαλιστική αντίληψη, έλλειψη ικανοποίησης από τη ζωή, πλημμελής συναισθηματική νοημοσύνη, κυκλοθυμία, τραυματικές εμπειρίες, αντικοινωνικότητα, αίσθημα μειονεξίας και χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι μερικά από τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά όσων καθ´ έξιν προβάλλουν το δικό τους αξιολογικό σύστημα στις πράξεις και τα λόγια των υπολοίπων.
Πρόκειται για ένα νοσηρό τρόπο προσαρμογής και πρόκλησης ενδιαφέροντος, ειδικά εάν ο κριτής δεν έχει επιβεβαιώσει με τις γνώσεις του ή τον παραδειγματικό βίο ότι δικαιούται να εκφέρει άποψη ή ότι τα κίνητρά του δεν είναι η αυτοπροβολή μέσω της υποβάθμισης του συνανθρώπου.
Οι κρίνοντες έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά :
1. Είναι αυτόκλητοι ή λάθρα απέκτησαν το δικαίωμα της παρέμβασης
2. Προβαίνουν σε αυθαίρετες γενικεύσεις
3. Κρίνουν την πηγή του μηνύματος κι όχι τα επιχειρήματά του
4. Έχουν ιδιότυπη λογική, που βασίζεται σε αναπόδεικτες προσωπικές εμπειρίες
5. Αναζητούν σημασίες εκεί που δεν υπάρχουν και αγνοούν την ουσία
6. Χρησιμοποιούν συναισθηματικές εκφράσεις, ακραίες λέξεις και προτασιακές παρεκτροπές
7. Δεν αντιπροτείνουν
8. Θεωρούν εαυτούς ειδήμονες επί παντός του επιστητού
9. Ασκούν κριτική για χάρη της κριτικής και όχι για την ανάπτυξη γόνιμου διαλόγου
10. Ενστερνίζονται ακραίες απόψεις
11. Προσδοκούν στην πρόκληση εντυπώσεων
12. Αποκρύπτουν στοιχεία και ομνύουν σε μισές αλήθειες
13. Είναι δογματικοί και άτεγκτοι
Αντίθετα, όσοι διανθίζουν το λόγο τους με θετικούς χαρακτηρισμούς και πρωτίστως αναγνωρίζουν την ιδιαιτερότητα και τα καλά γνωρίσματα του άλλου, χωρίς να κολακεύουν, συνήθως χαίρουν συναισθηματικής ασφάλειας και πληρότητας, αψεγάδιαστης αυτοεικόνας, που τους αναδεικνύει σε ηγετικά πρόσωπα.
Η κριτική, θετική ή αρνητική, πρέπει να ασκείται και να γίνεται αποδεκτή με προσοχή, γιατί πάντοτε εμπεριέχει το μεταμήνυμα της διάθεσης κάποιου να επηρεάσει..Δεν είναι λίγοι εκείνοι, που ενδίδοντας στην παγίδα μερικών φιλοφρονήσεων , παραχωρούν το δικαίωμα της αντίδρασης στην κακοπροαίρετη κριτική..

Η ανασφάλεια του κρινομένου
Κανόνας 1. Ο εαυτός νιώθει ψυχολογική ασφάλεια μόνο όταν έχει διασφαλιστεί η βιολογική. Γεγονός, που παραπέμπει στην εποχή, που και τα δυο ήταν απόλυτα καθορισμένα από τη στάση των γονέων απέναντι στο εύθραυστο παιδί. Όταν οι γονείς ασκούν αναιτιολόγητη κριτική, ψυχολογική βία ή είναι υπερβολικά επικριτικοί προς τις ενέργειες του παιδιού, ο λανθάνων τρόμος της απόρριψης, της μοναξιάς, της στέρησης της αγάπης, της μη επιβίωσης κατά συνέπεια, φωλιάζει στην αμάθητη καρδιά και ανακαλείται με μεγάλη ευκολία αργότερα
Κανόνας 2. Αν κάθε φορά που σας ασκούν κριτική, καταβάλλετε προσπάθεια να δικαιολογηθείτε, ο εαυτός τελείως υποσυνείδητα ενθυμείται την παιδική εξάρτηση, την υποχώρηση στις απαιτήσεις των ενηλίκων και περιπίπτει σε κατάσταση απειλής και κατ´ επέκταση άμυνας, αποφυγής και επίθεσης, ανάλογα με τις μνήμες ανάλογων συμπεριφορών, που κάποτε είχαν πετύχει.
Κανόνας 3. Οι άνθρωποι όταν νιώσουν πως απειλούνται βιολογικά προετοιμάζονται για μάχη μέχρις εσχάτων, χωρίς όρια, αν δε λειτουργήσουν τα κοινωνικά αντανακλαστικά και το υπερεγώ. Για παράδειγμα, αναλογιστείτε ένα καυγά με κάποιον οδηγό: Τα λόγια που εκστομίζονται είναι δυσανάλογα της περίστασης..Ο εαυτός, όμως, όπως τονίσαμε συγχέει πάντα την ψυχολογική με τη σωματική απειλή και αντίστροφα..
Κανόνας 4. Η ψυχολογική πίεση, που επέρχεται με την κριτική, ισοδυναμεί με έλεγχο κατά της ανεξαρτησίας και παραπέμπει σε αντίδραση υπεράσπισης του πολύτιμου αυτού αγαθού, που συμβολίζει την ενηλικίωση, ακόμα κι αν αντιληφθούμε πως ο κρίνων έχει δίκιο.
Κανόνας 5. Όταν γίνετε αντικείμενο κριτικής μη δικαιολογηθείτε. Εξάλλου, αυτό προσδοκούν οι κριτές σας. Σκεφθείτε τον εαυτό σας σα να έχει τις ιδιότητες, που του καταμαρτυρεί ο κρίνων και εκπλήξτε τον με την περιγραφή αυτού του απαίσιου χαρακτήρα.

Πηγή: http://antikleidi.com- Ευστράτιος Παπάνης - επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Αξιολόγηση: Κριτική από το Διοικητικό Επιμελητήριο Ελλάδας

Σκληρή κριτική στο νέο σύστημα αξιολόγησης στο Δημόσιο, που εισάγει το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, ασκεί σε έκθεσή του ο εμπειρογνώμονας Δημόσιας Διοίκησης και πρόεδρος του Δ.Σ. του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΔΕΕ), Κώστας Παπαδημητρίου, η οποία δημοσιοποιήθηκε από την ΠΟΕ ΟΤΑ.
Όπως αναφέρει μεταξύ άλλων το βασικό κριτήριο αξιολόγησης συνίσταται στην αξιοποίηση των γνώσεων και δεξιοτήτων σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της θέσης, ωστόσο – όπως προσθέτει - «και τα δύο είναι προβληματικά»
Σημειώνει ότι «η αξιοποίηση τόσο των γνώσεων όσο και των δεξιοτήτων των υπαλλήλων, όπως έχουν καταδείξει όλες οι εκθέσεις-μελέτες της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης, είναι πολύ περιορισμένη. Εμφανής και ιδιαίτερα χαρακτηριστική περίπτωση οι απόφοιτοι της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης. Παρόμοια η κατάσταση και τα ερωτήματα για τους ειδικούς επιστήμονες. Γενικότερα, η μη αξιοποίηση με ευθύνη είτε των διοικητικών προϊσταμένων είτε των πολιτικών ηγεσιών, είναι ο γνωστός κανόνας για τις κατηγορίες Π.Ε. και Τ.Ε.»
Προσθέτει ακόμη πως «οι απαιτήσεις των θέσεων που κατέχουν ΔΕΝ προσδιορίζονται με κανένα τρόπο στην Ελληνική Διοικητική πραγματικότητα, που στερείται α. Περιγραφής θέσης (job description) β. Αξιολόγησης θέσης (job evaluation), γ. Καθηκοντολογίου (tasks) και δ. Προτύπων απόδοσης (norms). Χωρίς αυτά, ότι κάνουν οι ίδιοι οι υπάλληλοι συμφωνώντας μεταξύ τους ενέχει σημαντικό ποσοστό αυθαιρεσίας».
«Μετά τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την ανυπαρξία στρατηγικής και στοχοθεσίας τίθεται το ερώτημα, ποιος θα προσδιορίζει το «ΤΙ» θα επιδιωχθεί και αφού αυτό αμφισβητείται προφανώς μένει άγνωστο και το «ΠΩΣ» θα επιδιωχθεί» τονίζεται μεταξύ άλλων.
Διαβάστε αναλυτικά την έκθεση κριτικής

Αξιολόγηση: Κριτική από το Διοικητικό Επιμελητήριο Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Αδικη κριτική

Η υποχρέωση που έχει αναλάβει η χώρα με το Μνημόνιο, για εξορθολογισμό των δημοσίων δαπανών, έχει οδηγήσει την αναγκαία, κατά τα άλλα, συζήτηση για το Δημόσιο να διεξάγεται σε κλίμα έντονης και ισοπεδωτικής κριτικής απέναντι σε κάθε τι δημόσιο, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργών – αλλά και των λειτουργιών - της δημόσιας διοίκησης. Για παράδειγμα, αντί να γίνεται λόγος για μια ορθολογική μεταρρύθμιση και εξορθολογισμό της απίστευτης σπατάλης πόρων, θεσπίζεται με απίστευτη προχειρότητα η λεγόμενη εφεδρεία, λες και έχουν διασφαλιστεί όλα τα αναγκαία προηγούμενα στάδια και οι υπηρεσίες που πρέπει το κράτος να προσφέρει θα γίνουν έτσι καλύτερες. Είναι βέβαιο πως το κλίμα αυτό δε βοηθάει καθόλου στην αναζήτηση εκείνων των ορθολογικών λύσεων που θα επιτρέψουν την πραγματική εφαρμογή ενός προγράμματος μεταρρυθμίσεων, με σκοπό να καταστεί η Διοίκηση μοχλός ανάπτυξης.
Στο ερώτημα «ποιο κράτος θα μας βγάλει από την κρίση» η Ένωση Αποφοίτων ΕΣΔΔ & ΕΣΤΑ, έχει απαντήσει εδώ και δύο έτη, εκπονώντας και παρουσιάζοντας ρεαλιστικό σχέδιο δράσης για την «διαχείριση κρίσης» στο κεντρικό κράτος και τις αποκεντρωμένες δομές του, η υλοποίηση του οποίου με ίδια μέσα συνεπάγεται μηδενικό κόστος. Απαιτείται ο σχεδιασμός ενός κράτους ισχυρού στον ρυθμιστικό και εποπτικό του ρόλο και ικανού να αποτελέσει τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της χώρας. Απαιτούνται, επί παραδείγματι, οριζόντιες «ακτινωτές» δομές στα Υπουργεία, ανά τομέα πολιτικής, ώστε να διευκολύνεται ο ανύπαρκτος σήμερα οριζόντιος συντονισμός και η ενδυνάμωση του κάθετου ελέγχου και εποπτείας επί των πολιτικών σε όλα τα επίπεδα διοίκησης. Επιπλέον, επιβάλλεται να αλλάξει συνολικά ο τρόπος λειτουργίας των υπηρεσιών, ώστε από την διαχρονική «χύμα» κατάσταση που επιτρέπει λογής παλινωδίες και αυθαιρεσίες, να υπάρξει μεγαλύτερη αυτονομία, δέσμευση και λογοδοσία για την επίτευξη αποτελεσμάτων. Όραμα και σταθερή πολιτική βούληση είναι αναγκαίος όρος επιτυχίας, όπως επίσης και η θέσπιση ενός διακριτού διυπουργικού σώματος ικανών δημοσίων υπαλλήλων με «αίσθημα του ανήκειν», για την εξασφάλιση της συνέχειας του κράτους, το συντονισμό των δημόσιων πολιτικών και την εμπέδωση μεταρρυθμίσεων σε τομείς αιχμής. «Θεραπείες – σοκ» σε μια τέτοια μετάβαση, χωρίς διαβούλευση και συναίνεση, δεν έχουν θέση, καθώς μόνο την παράλυση της κρατικής μηχανής επιφέρουν.
Αγκυλώσεις, αναχρονιστικές νοοτροπίες και «φόβος για την αλλαγή» πρέπει να ξεπεραστούν και όχι να καλλιεργούνται. Στον τομέα αυτό η κυβέρνηση δυστυχώς αποτυγχάνει παταγωδώς, καθώς αντί για τη διεξαγωγή ενός αναγκαίου και ειλικρινούς διαλόγου μάλλον πρωτοστατεί στην καταρράκωση του κύρους της Διοίκησης και καλλιεργεί την βεβαιότητα ότι η μεταρρύθμιση του Κράτους θα αποτελέσει το όχημα για ένα πογκρόμ εναντίον των υπαλλήλων. Δεν μπορεί να αναρωτιόμαστε τι φταίει στο δημόσιο, όταν ζούμε ένα σκηνικό υποβάθμισης και απόλυτης προχειρότητας, παραλυτικής για την λειτουργία του κρατικού μηχανισμού, ακόμη και οπισθοδρόμησης. Ορισμένοι μάλιστα απαντούν χωρίς αιδώ ότι μάλλον οι δημόσιοι υπάλληλοι ευθύνονται για τις απίστευτες παλινωδίες του πολιτικού προσωπικού! Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν μπορούμε να είμαστε ιδιαιτέρως αισιόδοξοι. Άλλωστε, και οι μέχρι τώρα εξαγγελίες για την πολυπόθητη, κατά τα άλλα, αξιολόγηση των υπηρεσιών και των υπαλλήλων, εντείνουν τις ανησυχίες. Χωρίς να ορίζεται ποιος είναι ικανός να κάνει τι, με ποια μέσα, χρονοδιάγραμμα και στόχο (μεταρρυθμίσεις δηλαδή της δεκαετίας του '60), ομιλούν για αδιάβλητη αξιολόγηση των υπαλλήλων και των υπηρεσιών μέσω ιδιωτικών εταιριών και με την εγγύηση του ΑΣΕΠ. Από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ούτε καν οι προϋποθέσεις της αξιολόγησης, είναι τουλάχιστον προκλητικό να καταστήσει κανείς τον καταξιωμένο θεσμό του ΑΣΕΠ οιωνεί «πλυντήριο», και σίγουρα δεν μπορείς να περιμένεις πολλά όταν βάζεις το κάρο μπροστά από το άλογο.
Η αναγνώριση των αιτιών της κρίσης είναι προαπαιτούμενο της εξόδου μας από αυτήν και σίγουρα απαιτεί επώδυνες παραδοχές. Η εγκληματική ανευθυνότητα και ανικανότητα όσων διαχειρίστηκαν την οργάνωση και λειτουργία του Κράτους μας είναι δεδομένη. Το σημερινό τέλμα σίγουρα δεν ήταν αναπόφευκτο. Αποτελεί, όμως, την αναπόφευκτη συνέπεια ενός πολιτικοδιοικητικού συστήματος εν πολλοίς παραδομένου σε πελατειακούς και συντεχνιακούς μηχανισμούς και μιας νοοτροπίας του πολιτικού κατεστημένου να κυβερνά και να διοικεί το κράτος όχι ως εμπνευσμένη ηγεσία αλλά ως «κομματάρχες» παλαιάς κοπής. Ο εθισμός στη νοοτροπία απαξίωσης της δημοσιοϋπαλληλίας και του εξαναγκασμού της σε σχέσεις είτε υποταγής προς τον εκάστοτε πολιτικό πάτρωνα είτε συντεχνιακής ισχύος, είναι κάτι που κάθε εμπλεκόμενο μέρος πρέπει να αποβάλλει. Η τρέχουσα συγκυρία απαιτεί συστράτευση και επένδυση στο προσωπικό της διοίκησης, ιδίως στα ικανά, καταρτισμένα και αξιοκρατικώς επιλεγμένα στελέχη της και επίσημη, θεσμική και συλλογική κινητοποίησή τους για δράση μπροστά στο τέλμα. Είναι ακατανόητο να επιμένουν να παραγνωρίζουν την στοιχειώδη αλήθεια ότι το βάρος υλοποίησης μιας μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, φέρουν οι ίδιοι οι δημόσιοι λειτουργοί, και πρωτίστως οι επαγγελματίες της διοίκησης, που διαθέτουν τεχνογνωσία και σύγχρονη διοικητική κουλτούρα. Η συντονισμένη απαξίωση των ανθρώπων αυτών ουδόλως εξυπηρετεί.

Πηγή: ethnos.gr - forum-Του Γιάννη Αλεξάκη
Ο Γιάννης Αλεξάκης είναι πρόεδρος Ενωσης Αποφοίτων ΕΣΔΔ & ΕΣΤΑ Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....