Αλλαγές στο καθεστώς των απεργιών

Έχοντας να επιλέξει μεταξύ απόλυτης ελευθερίας στη λήψη αποφάσεων για απεργία που ισχύει στη Γαλλία ή στην Ισπανία κι ενός άκρως περιοριστικού πλαισίου που εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στη Βουλγαρία, η Ελλάδα καλείται από την τρόικα να αλλάξει τον τρόπο δράσης και λήψης αποφάσεων των συνδικάτων.
Μελέτη με την καταγραφή τού τι ισχύει στην Ευρώπη θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο του υπουργείου Εργασίας στη σύνοδο των κοινωνικών εταίρων που θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη, με σύμμαχο το ILO.

Δίκαιος συμβιβασμός
Ένα δίκαιο συμβιβασμό μεταξύ της πραγματικής ανάγκης για καθιέρωση ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τη συνδικαλιστική δράση στην Ελλάδα, των πιέσεων της τρόικας να εφαρμοστούν στη χώρα οι πιο «σκληρές» πολιτικές που ισχύουν σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Βουλγαρία και των έντονων αντιδράσεων όχι μόνο των συνδικάτων, αλλά και κυβερνητικών στελεχών που προέρχονται κυρίως από το ΠΑΣΟΚ, επιδιώκει το υπουργείο Εργασίας στο θέμα της αλλαγής του συνδικαλιστικού νόμου. Πρόκειται για ένα θέμα «εμβληματικού χαρακτήρα» για την τρόικα των δανειστών, που ζητεί την επιβολή των πιο σκληρών προβλέψεων, όπως για παράδειγμα η λήψη απόφασης για απεργία με απόλυτη πλειοψηφία 50%+1 της γενικής συνέλευσης των μελών μιας επιχείρησης, που ισχύει μόνο στη Βουλγαρία. Στην Ελλάδα οι απεργίες προστατεύονται από το Σύνταγμα και οι προϋποθέσεις καθορίζονται από νόμο. Αποφάσεις λαμβάνονται από τη Γενική Συνέλευση (σωματεία) ή από το Δ.Σ.
Για να ξεπεράσει τις ασφυκτικές οχλήσεις των δανειστών, ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης ανέθεσε σε δικηγορικό γραφείο τη διεξαγωγή μελέτης σε τουλάχιστον δέκα χώρες της Ε.Ε., την οποία παρέδωσε ήδη στους εκπροσώπους της τρόικας. Παράλληλα, πριν ακόμη επισκεφθεί το Παρίσι, είχε έρθει σε συμφωνία με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO) ώστε να τεθεί επικεφαλής μιας προσπάθειας διεξαγωγής διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους της Ελλάδας. Ο ίδιος ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης έχει παραδεχθεί ότι είναι πλέον ώριμες οι συνθήκες ώστε αυτονόητα θέματα, όπως η αλλαγή ενός ξεπερασμένου πλαισίου, να συζητηθούν και να συμφωνηθούν μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Με την απόφασή του δε, ο διάλογος να διεξαχθεί στη Γενεύη, την έδρα του ILO, οργανισμού στον οποίο έχει πολλές φορές καταφύγει η ΓΣΕΕ, ο υπουργός Εργασίας επιδιώκει να θέσει τους πάντες και κυρίως τη ΓΣΕΕ προ των ευθυνών τους. Και μάλιστα για ένα θέμα όπως το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη συνδικαλιστική δράση στην Ελλάδα, που και από τα ίδια τα συνδικάτα –ή τουλάχιστον τα πλέον ώριμα μέλη τους– έχει χαρακτηριστεί παρωχημένο και εκ του αποτελέσματος αποτυχημένο.

Τι ισχύει στις άλλες χώρες
-Στο Βέλγιο είναι επίσης συνταγματικά αναγνωρισμένο το δικαίωμα για απεργίες, χωρίς όμως να καθορίζεται από νόμο. Απεργίες αποφασίζονται κατόπιν συλλογικής διαπραγμάτευσης, χωρίς να απαιτείται η ύπαρξη αναγνωρισμένου σωματείου. Στο Δημόσιο, οι όροι καθορίζονται μέσω Συλλογικής Σύμβασης, με στόχο τη διαφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος. Το δικαίωμα ανταπεργίας για τους εργοδότες αναγνωρίζεται υπό προϋποθέσεις, όμως δεν εφαρμόζεται στην πράξη.
-Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το δικαίωμα για απεργία αναγνωρίστηκε άμεσα το 1998, ενώ έως το 1999, ο εργοδότης μπορούσε να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας των απεργών. Πλέον, οι απεργοί προστατεύονται για 12 εβδομάδες (ισχύει μόνο για τους υπαλλήλους και όχι για τους εργάτες). Ακόμη και σήμερα, βέβαια, δεν εξασφαλίζεται η δυνατότητα επαναπρόσληψης εργαζομένου που απολύθηκε, ακόμη κι αν η απόφαση κρίθηκε παράνομη! Για να ληφθεί απόφαση απεργίας, πρέπει να πραγματοποιηθεί μυστική ψηφοφορία των μελών της συνδικαλιστικής οργάνωσης, ενώ 7 ημέρες νωρίτερα θα πρέπει να έχει ενημερωθεί για την ψηφοφορία ο εργοδότης. Στο Δημόσιο, σε περίπτωση απεργίας, ο κρατικός μηχανισμός παρέχει υπηρεσίες. Η ανταπεργία επιτρέπεται ως αμυντική μορφή αντίδρασης των εργοδοτών.
-Στην Ισπανία, το δικαίωμα προβλέπεται στο Σύνταγμα, η απεργία κηρύσσεται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ελεύθερα, ενώ εάν κηρυχθεί από συμβούλια εργαζομένων, πρέπει να υπάρχει πλειοψηφία μελών. Πρόκειται για ατομικό δικαίωμα που μπορεί να αποφασιστεί ακόμη και από αυτόνομες ομάδες. Στο Δημόσιο, προϋπόθεση για την πραγματοποίηση απεργίας είναι η συνέχιση παροχής βασικών υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο.
-Στη Γερμανία, το δικαίωμα καθορίζεται με συλλογικές συμβάσεις. Δεν είναι νόμιμη μια απόφαση για απεργία «όταν ο σκοπός της αποτελεί ζήτημα που οι κοινωνικοί εταίροι δεν είναι αρμόδιοι να ρυθμίσουν με συλλογική σύμβαση». Προκηρύσσεται από συνδικαλιστικές οργανώσεις και θεωρούνται παράνομες οι «αδέσποτες» απεργίες. Βέβαια, θεωρείται εσωτερικό θέμα των συνδικάτων ο τρόπος λήψης της απόφασης και δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της απεργίας. Στο δημόσιο, απαιτείται προσωπικό ασφαλείας για τη λειτουργία της υπηρεσίας, ενώ η ανταπεργία θεωρείται αμυντικό μέτρο, στο πλαίσιο της «ισότητας των όπλων».
-Στη Γαλλία, βάσει Συντάγματος αλλά και του γαλλικού δικαίου, η απεργία είναι κατ’ αρχήν νόμιμη. Αρκεί η απόφαση μιας άτυπης ομάδας, ενώ οι συμμετέχοντες δεν χρειάζεται να είναι μέλη σωματείου. Δεν προβλέπονται αντιπροσωπευτικότητα ή πλειοψηφίες. Απαιτείται, όμως, προειδοποίηση. Στο δημόσιο, περιορισμοί υπάρχουν στης δημόσιες μεταφορές, ενώ απαγορεύονται σε ενστόλους. Δεν προβλέπεται δικαίωμα ανταπεργίας για τους εργοδότες.
-Στη Βουλγαρία, απαιτείται πλειοψηφία μεγαλύτερη του 50% από το σύνολο του προσωπικού, τόσο για την υπογραφή σύμβασης όσο και για την πραγματοποίηση απεργίας. Στις ΔΕΚΟ, πρέπει με συμφωνία να ρυθμιστούν οι προϋποθέσεις.

Πηγή: Εφημερίδα Καθημερινή Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Η «μεταπολίτευση» του συνδικαλιστικού κινήματος

Ο συνδικαλισμός έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο της κριτικής μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινωνίας, ιδιαίτερα στην εποχή των Μνημονίων. Ο ομότιμος καθηγητής του Πάντειου Πανεπιστημίου και Επιστημονικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, Σάββας Ρομπόλης μίλησε στο Tvxs.gr για το συνδικαλιστικό κίνημα στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, στο πλαίσιο του πολυήμερου αφιερώματός του. Επισήμανε το διακύβευμα αλλά και την ανάγκη για συσπείρωση, υπογραμμίζοντας την επιτυχία του συνδικαλιστικού κινήματος το 2001 ενάντια στο νόμο Γιαννίτση, αλλά και την αδυναμία να επαναλάβει μια δράση με αντίστοιχη μαζικότητα στα χρόνια των Μνημονίων.
Η πτώση της Χούντας βρίσκει το συνδικαλιστικό κίνημα σε μια φάση αποδεκατισμού εξαιτίας φυλακίσεων πολλών συνδικαλιστών κατά τη διάρκεια της επταετίας, αλλά και των διορισμένων από τη δικτατορία διοικήσεων των συνδικάτων. «Η περίοδος από το 1974 έως το 1981 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ‘περίοδος αποκατάστασης της δημοκρατίας του συνδικαλιστικού κινήματος’. Αυτή η φάση ολοκληρώνεται με το νόμο του 1982» επί ΠΑΣΟΚ. Πρόκειται για το νόμο 1264/1982 «για τον εκδηµοκρατισµό του συνδικαλιστικού κινήµατος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζοµένων».

Η άνθηση του επιχειρησιακού συνδικαλισμού
Οι απεργιακές κινητοποιήσεις κατά την περίοδο της πρωθυπουργίας του Κωνσταντίνου Καραμανλή ήταν πολλές, με το συνδικαλιστικό κίνημα να επικεντρώνεται ωστόσο κυρίως στην αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας του, στην οποία μεταξύ άλλων εντάσσεται και το ζήτημα των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και διαπραγματεύσεων. Επίσης εκείνη την περίοδο εμφανίζονται και τα πρώτα σπέρματα επιχειρησιακού συνδικαλισμού, ενώ την εμφάνισή τους σταδιακά κάνουν και οι συνδικαλιστικές παρατάξεις των κομμάτων. «Βασικό στοιχείο όμως εκείνης της περιόδου είναι η δημιουργία των πρώτων επιχειρησιακών σωματείων», τονίζει ο Σάββας Ρομπόλης.
Όπως εξηγεί με το νόμο του 1982 «δημιουργείται ένα πλαίσιο δημοκρατικής λειτουργίας των συνδικάτων και είναι γεγονός πως η άνοδος του ΠΑΣΟΚ βοηθάει στην ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήματος. Με το νόμο του ’82 τα συνδικάτα ισχυροποιούν τη θέση τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ τα χρόνια που θα ακολουθήσουν το συνδικαλιστικό κίνημα παίζει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του πλαισίου». Από τις αρχές του ’80 το ΠΑΣΟΚ ισχυροποιείται στο συνδικαλιστικό κίνημα, όμως υπήρξαν και οι ρήξεις όπως την περίοδο επί υπουργίας Αρσένη με πολλά στελέχη της ΠΑΣΚΕ να εγκαταλείπουν το κυβερνητικό άρμα. Τις επόμενες δεκαετίας έχουμε την ανάπτυξη και ενίσχυση του κλαδικού συνδικαλισμού και της ΓΣΕΕ ως κεντρικού συνδικαλιστικού οργάνου.
Στη δεκαετία του ’80 ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι αυτό της εξυγίανσης των ‘προβληματικών επιχειρήσεων’. Πρόκειται για ισχυρές επιχειρήσεις της ελληνικής βιομηχανίας που κατέρρεαν οικονομικά υπό το βάρος των χρεών που είχαν συσσωρεύσει. «Εκείνη την περίοδο ενισχύεται περαιτέρω ο επιχειρησιακός συνδικαλισμός και μέσω αυτού διεκδικείται η συνέχιση της λειτουργίας των εταιρειών και η διατήρηση των θέσεων εργασίας. Πραγματοποιούνται μεγάλες απεργίες από επιχειρησιακά σωματεία αλλά και με την κάλυψη της ΓΣΕΕ και των ομοσπονδιών».
Ήταν τότε που το ΠΑΣΟΚ δημιουργεί και τον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων (ΟΑΕ) για την «εξυγίανση» των «προβληματικών εταιρειών», πολλές εκ των οποίων αφού καθάρισαν από τα χρέη μέσω του ΟΑΕ πουλήθηκαν και τελικά οι περισσότερες έκλεισαν. «Βραχυχρόνια το κίνημα των επιχειρησιακών σωματείων στέφεται με επιτυχία, ωστόσο σε βάθος χρόνου οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες έκλεισαν», τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Ρομπόλης.

Στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ υπογραμμίζει και το διεθνές πλαίσιο που ορίζει την εφαρμοζόμενη πολιτική της περιόδου, επηρεάζοντας αναπόφευκτα και τις διεκδικήσεις του συνδικαλιστικού κινήματος. «Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 με την κρίση του πετρελαίου και την αύξηση του πληθωρισμού διαμορφώνεται το νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό σύστημα. Η σχολή του Σικάγο δημιουργεί το τεχνικό υπόβαθρο για τη μετάβαση από το ‘φορντικό υπόδειγμα’ στο ‘νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα’. Βασική αρχή αυτού του υποδείγματος ήταν πως για την αντιμετώπιση της κρίσης του πετρελαίου, τις επιπτώσεις της στην παγκόσμια οικονομία και την αύξηση του πληθωρισμού θα πρέπει να υπάρξει πλήρης απελευθέρωση του κεφαλαίου και της αγοράς εργασίας με ατμομηχανή την παγκοσμιοποίηση. Εκεί εμφανίζεται και η πολιτική των Ρίγκαν και Θάτσερ. Μια πολιτική που εξαπλώνεται σταδιακά σε όλη την Ευρώπη στη συνέχεια».

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η επιτυχία του 2001
Μαζικές και δυναμικές κινητοποιήσεις ξεσπούν στα πρώτα χρόνια του ’90 επί κυβέρνησης Μητσοτάκη. Το συνδικαλιστικό κίνημα δημιουργεί το μεγαλύτερο πρόβλημα στην τότε κυβέρνηση που επιχειρεί να προχωρήσει σε αυτή τη μετάβαση στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο με την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας και του κεφαλαίου, μέσω ιδιωτικοποιήσεων και συρρίκνωση των κοινωνικών δαπανών. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη καταρρέει και το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στην εξουσία. Όμως και τα Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα έχουν μπει στη διαδικασία της «μετάβασης».
Το 2001 καταγράφεται η κορύφωση του συνδικαλιστικού κινήματος με το νομοσχέδιο Γιαννίτση για το ασφαλιστικό. «Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του συνδικαλιστικού κινήματος της μεταπολίτευσης. Οι κινητοποιήσεις Γιαννίτση ήταν μια προίκα για το κίνημα», τονίζει ο κ. Ρομπόλης.
Σημαντικό στοιχείο εκείνων των κινητοποιήσεων ήταν η συμβολή του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, το οποίο έχει δημιουργηθεί από το 1990. «Για πρώτη φορά τεκμηριώνονται οι θέσεις του συνδικαλιστικού κινήματος. Το 2001 το Ινστιτούτο Εργασίας είχε επεξεργαστεί το ασφαλιστικό σύστημα (στρεβλώσεις , κατακερματισμός, ανισότητα κ.α.) και είχε παρουσιάσει μια μεγάλη πρόταση με μελέτες, για το πως θα μπορούσαμε να περάσουμε σταδιακά από τα δεκάδες ταμεία στα τρία μέσα στα επόμενα χρόνια. Ο συνδυασμός της τεκμηριωμένης πρότασης και της ενημερωτικής δράσης από τους συνδικαλιστές οδήγησε στην ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση των εργαζομένων και των συνταξιούχων. Έτσι στους δρόμους κατέβηκαν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι. Ήταν η πρώτη φορά που το συνδικαλιστικό κίνημα παρουσιάζει μια επιστημονική μελέτη ως αντιπρόταση», σημειώνει ο Σάββας Ρομπόλης.

Το φαινόμενο της «ατομικότητας»
Τα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης και την έλευση της τρόικας το συνδικαλιστικό κίνημα μπαίνει σε μια περίοδο ύφεσης με εξαίρεση ορισμένες δυναμικές κινητοποιήσεις σε επιμέρους κλάδους, όπως των ναυτεργατών και των αγροτών. Σημειώνεται πως οι πρώτοι το 2006 τερματίζουν την πολυήμερη κινητοποιησή τους υπό το βάρος της επιστράτευσης από την κυβέρνηση, ένα κατασταλτικό μέτρο που θα χρησιμοποιηθεί κατά κόρον τα επόμενα χρόνια. Μετά έρχεται η κρίση και μαζί της τα Μνημόνια. Το συνδικαλιστικό κίνημα φαίνεται να αδυνατεί να αντιδράσει σε βαθμό ώστε να εμποδίσει την επέλαση των αντεργατικών και αντικοινωνικών μέτρων. Πολλοί έκαναν λόγο για «αλλοτρίωση» του συνδικαλιστικού κινήματος.
Ο κ. Ρομπόλης σχολιάζει: «Δεν συμφωνώ πως υπάρχει αλλοτρίωση. Το θέμα είναι πως οι δανειστές και οι ελληνικές κυβερνήσεις εφάρμοσαν ένα πρόγραμμα με το οποίο η ανεργία εκτοξεύτηκε και το συνδικαλιστικό κίνημα βρέθηκε στα όριά του. Η ανεργία είναι το βασικό φαινόμενο που αποδυναμώνει το συνδικαλιστικό κίνημα. Βέβαια κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει πως υπάρχει ένα ζήτημα με την παραταξιοποίηση, καθώς εξαιτίας αυτής δεν υπάρχει πλήρης ανεξαρτησία. Ωστόσο αυτό το φαινόμενο αντιμετωπίζεται με το Ινστιτούτο Εργασίας μέσω του οποίου παράγεται πολιτική με βάση την τεκμηρίωση και τις αυτοτελείς αναλύσεις».
Την τελευταία δεκαετία οι εργαζόμενοι απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τα σωματεία, ενώ η συνδικαλιστική ηγεσία έχει κατηγορηθεί για τη στάση που κράτησε με το ξέσπασμα της κρίσης. «Είναι γεγονός πως ο δείκτης συνδικαλιστικής πυκνότητας είναι μειωμένος», αναφέρει ο κ. Ρομπόλης και συνεχίζει: «Αυτό νομίζω οφείλεται στην οπισθοδρόμηση του συνδικάτου, η οποία σημειώνεται όταν στο πλαίσιο της σύγκρουσης η απώλειά είναι οι θέσεις εργασίας. Το ερώτημα είναι τι θα μπορούσε το συνδικάτο να κάνει παραπάνω;».
Πολλοί κατηγορούν τη ΓΣΕΕ για τις μορφές δράσης που επέλεξε και διερωτώνται γιατί τα συνδικάτα δεν επανέλαβαν την επιτυχημένη κινητοποίηση του 2001. «Υπάρχουν πολλές μορφές συνδικαλιστικής δράσης και το συνδικάτο για να επιλέξει τη μία ή την άλλη μορφή θα πρέπει να έχει δημιουργήσει όλες τις προϋποθέσεις μια επιτυχούς έκβασης. Αν για παράδειγμα προχωρήσει σε μια απεργία διαρκείας για να είναι επιτυχής η δράση απαιτείται υψηλή συμμετοχή. Εγώ προσωπικά αντιμετωπίζω θετικά την απεργία διαρκείας, όμως για την επιτυχία της χρειάζεται πολύ καλή προετοιμασία. Σίγουρα η επιτυχία της αντίδρασης στο νόμο Γιαννίτση αποτελεί ένα μάθημα. Ποιος είναι ο λόγος που το συνδικαλιστικό κίνημα δεν μπήκε στη διαδικασία να επαναλάβει αυτή τη δράση; Δεν ξέρω. Είναι ένα ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί», τονίζει ο κ. Ρομπόλης και επαναλαμβάνει: «Είναι γεγονός πως έχει μείνει αναπάντητο το ερώτημα γιατί ενώ υπήρχε το επιτυχημένο παράδειγμα του 2001 δεν δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις συσπείρωσης και συμμετοχής;».
Συνεχίζοντας σημειώνει: «Η μαζικότητα του 2001 αποτελεί μια από τις σημαντικότερες επιτυχίες του συνδικαλιστικού κινήματος. Από εκεί και μετά δεν επανέλαβε κάτι αντίστοιχο και δεν απέκτησε μια κουλτούρα της προετοιμασίας και των προϋποθέσεων για να δημιουργήσει μια μαζικότητα στις διεκδικήσεις του. Επίσης τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχει ανανέωση στα μέλη. Τα συνδικάτα θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι προηγούμενης γενιάς. Εγώ αποδίδω αυτή τη στασιμότητα σε αντικειμενικούς λόγους και όχι υποκειμενικούς. Νομίζω πως κυρίως οφείλεται στην οπισθοδρόμηση και την απαξίωση της εργασίας και των εργασιακών σχέσεων, μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη από το ‘90 και μετά, με αιχμή του δόρατος την ανεργία.
Οφείλεται δηλαδή σε αντικειμενικές συνθήκες, όπως αυτές ορίζονται στο πλαίσιο του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος, και λιγότερο στον υποκειμενικό παράγοντα που είναι το ίδιο το κίνημα και πως αντιδρά. Είναι ένα ευρωπαϊκό και όχι μόνο ελληνικό πρόβλημα. Μέσα από την συρρίκνωση των εισοδημάτων και των θέσεων εργασίας, συρρικνώνεται και η βούληση των εργαζομένων για ένταξη στο συνδικάτο. Ουσιαστικά ενισχύεται η ατομική συμπεριφορά έναντι της συλλογικής. Πρόκειται για το φαινόμενο της εξατομίκευσης που έχει ενισχυθεί και από την αποκαθήλωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Αυτή τη στιγμή κυρίαρχη μορφή εργασιακής σχέσης είναι η ατομική σχέση εργασίας και αυτή η ατομικότητα απομακρύνει τον εργαζόμενο από τη συλλογική δράση. Για μένα μπαίνουν πάντα τέτοιες μεταβλητές και διαστάσεις στην ανάλυση, περισσότερο αντικειμενικές και λιγότερο υποκειμενικές».

Μια σύγκρουση δεκαετίων και το διακύβευμα
Όπως εξηγεί ο κ. Ρομπόλης «από το 2010 στόχος των δανειστών και της κυβέρνησης είναι η επιβολή του νεοφιλελεύθερου μοντέλου και μάλιστα με τον πιο βίαιο τρόπο. Το Ινστιτούτο Εργασίας από την πρώτη μέρα παρουσίασε τις επιπτώσεις που θα είχε το μνημονιακό πρόγραμμα στην ελληνική κοινωνία. Τότε οι εκτιμήσεις μας είχαν αμφισβητηθεί, όμως όλες επαληθεύτηκαν. Η επιβολή του ίδιου μοντέλου επιχειρήθηκε και τα προηγούμενα χρόνια αλλά σαλαμοποιημένα. Τα συνδικάτα εδώ και δεκαετίες αντιδρούν. Στην ουσία η σύγκρουση σε όλη την Μεταπολίτευση δεν είναι άλλη από την σύγκρουση ανάμεσα στην εξουσία που επιθυμεί να επιβάλει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο και στα συνδικάτα που θέλουν τη διατήρηση της ρυθμισμένης αγοράς εργασίας με συλλογικές διαπραγματεύσεις και συλλογικές συμβάσεις, και διεκδικούν δημοκρατικές διαδικασίες τόσο στο εσωτερικό των συνδικάτων όσο και στη σχέση με τους εργοδότες και βέβαια επιδιώκουν ανάπτυξη για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Νομίζω πως το διακύβευμα για το μέλλον είναι η ανακοπή της ολοκλήρωσης αυτής της μετάβασης στο νεοφιελευθερο υπόδειγμα. Οι συνθήκες είναι πολύ δύσκολες. Στο βαθμό απελευθέρωσης που βρισκόμαστε η εργασία έχει απαξιωθεί τελείως, είτε σε επίπεδο εισοδήματος και εργασιακών σχέσεων είτε σε επίπεδο κοινωνικής προστασίας και κοινωνικού κράτους.
Για να ανακοπεί η μετάβαση στον νεοφιλελεύθερο μοντέλο απαιτείται η παρουσίαση της εναλλακτικής πρότασης και η στήριξη της με μια συνδικαλιστική και κοινωνική δράση. Σε οργανωτικό επίπεδο θα πρέπει να υπάρξει μια συσπείρωση δυνάμεων. Όπως προείπαμε στην πρώτη φάση της Μεταπολίτευσης είχαμε την ανάπτυξη του επιχειρησιακού συνδικαλισμού, ενώ στις επόμενες φάσεις αναδύεται ο κλαδικός και ο κεντρικός συνδικαλισμός. Σήμερα θα πρέπει να δούμε τόσο τις νέες μορφές δράσεις, όσο και την ατμομηχανή αυτών των δράσεων. Θα επιστρέψουμε στα επιχειρησιακά σωματεία; Θα ενισχύσουμε ομοσπονδίες και κλαδικές; Θα αναπτύξουμε περισσότερες στρατηγικές σε εθνικό επίπεδο; Νομίζω όμως πως αυτό που έχει πρωτίστως ανάγκη είναι η συσπείρωση και η συγχώνευση δυνάμεων».

Πηγή: http://tvxs.gr/-Σάββας Ρομπόλης Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Τα συνδικάτα αναζητούν απαντήσεις στην παγκοσμιοποίηση

Απαντήσεις στον τούρμπο-καπιταλισμό και την παγκοσμιοποίηση αναζητεί από σήμερα στο Βερολίνο το τρίτο παγκόσμιο συνέδριο της Διεθνούς Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας, ITUC.
Στο Μπαγκλαντές εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται κάτω από άθλιες συνθήκες εργασίας με κίνδυνο τη ζωής τους σε ετοιμόρροπα κτήρια, που χαρακτηρίζονται βιοτεχνίες. Στην Τουρκία περισσότεροι από 300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε ιδιωτικοποιημένο ορυχείο, οι ιδιοκτήτες του οποίου υπερηφανεύονται για το γεγονός ότι μείωσαν το κόστος εξόρυξης άνθρακα κατά 80%. Το κέρδος υπεράνω της ασφάλειας και η καταστροφή δεν άργησε να έλθει. Για τον Ράινερ Χόφμαν, τον νέο πρόεδρο της Γερμανικής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, οι καταστροφές αυτές δεν είναι τυχαίες. «Τα γεγονότα αυτά καταδεικνύουν ότι στις χώρες αυτές χρειαζόμαστε προστασία τόσο στο πεδίο της εργασίας όσο και εκείνο της υγείας. Θα πρέπει να υπάρχουν προδιαγραφές που θα αποτρέπουν αυτού του είδους τις καταστροφές», τονίζει στο προοίμιο του τρίτου παγκόσμιου συνεδρίου της Διεθνούς Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας (International Trade Union Confederation) ο Ράινερ Χόφμαν.

Εχθρική προς τα συνδικάτα νομοθεσία στο Τένεσι
Από την ιδρυτική συνέλευση της Διεθνούς Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας ITUC το 2006 στη Βιέννη
Οι σύνεδροι έχουν πολλή δουλειά μπροστά τους. Η παραγωγή στις χώρες των αναπτυσσομένων και αναδυομένων οικονομιών είναι μια ανοιχτή πληγή και φυσικά δεν έχει καμία σχέση με τις συνθήκες εργασίας στη Γερμανία, όπου εργαζόμενοι και εργοδότες έχουν συμφωνήσει εδώ και πολλά χρόνια σε προδιαγραφές ασφαλείας. Η λεγόμενη κοινωνική εταιρικότητα έχει συμβάλει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της χώρας και στην ευημερία. Σε άλλες χώρες του κόσμου, η εικόνα είναι διαφορετική. Κυρίως εκεί όπου τα συνδικάτα είναι αντιμέτωπα με ισχυρές πιέσεις. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τις αναπτυσσόμενες χώρες.
«Στο Τένεσι η Volkswagen ήθελε να ιδρύσει ένα εργοστασιακό σωματείο. Οι εργαζόμενοι και τα συνδικάτα υποστήριξαν την πρωτοβουλία, η οποία ωστόσο ναυάγησε εξαιτίας της άκρως εχθρικής προς τον συνδικαλισμό νομοθεσίας στην Πολιτεία του Τένεσι», υπενθυμίζει σε συνέντευξή του προς την Deutsche Welle ο Ράινερ Χόφμαν. Τέτοιου είδους παραδείγματα υπάρχουν σε πολλές χώρες του κόσμου.

«Και στη Γερμανία υπάρχουν κακώς κείμενα»
«Στη Γερμανία είναι εύκολη υπόθεση η σύσταση ενός εργοστασιακού σωματείου. Στις ΗΠΑ, η εργοδοσία καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες προκειμένου να αποτρέψει την είσοδο συνδικαλιστών στις εγκαταστάσεις μιας επιχείρησης», υποστηρίζει ο Χάγκεν Λες, ερευνητής στο Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας, που πρόσκειται στους εργοδότες. Ο Λες διευκρινίζει, ωστόσο, ότι το γερμανικό συνδικαλιστικό μοντέλο δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθεί κατά γράμμα σε άλλες χώρες. Ο πρόεδρος των γερμανικών συνδικάτων επισημαίνει ότι και στη Γερμανία υπάρχουν κακώς κείμενα, δηλαδή εργοδότες που αρνούνται να υπογράψουν συλλογικές συμβάσεις. Βέβαια η κατάσταση δεν είναι συγκρίσιμη με εκείνη στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, που στο μεταξύ σημειώνουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Μια ανάπτυξη που συνδέεται με τεράστιες εισοδηματικές ανισότητες, όπως καταγγέλλει η Διεθνής Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία, η οποία υποστηρίζει ότι η φτώχεια στις εν λόγω χώρες θα μπορούσε να είχε υποχωρήσει περισσότερο. Για τη Διεθνή Συνομοσπονδία, το πρότυπο όσον αφορά τα συστήματα υγείας και περίθαλψης είναι οι σκανδιναβικές χώρες.

«Πρέπει να σταματήσει ο βρόμικος ανταγωνισμός»
«Αυτή είναι η κεντρική αποστολή των συνδικάτων, να φροντίσουν έτσι ώστε η ευημερία να κατανέμεται δίκαια», λέει ο Χάγκελ Λες. Ωστόσο, η Διεθνής Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία παρατηρεί ότι μειώνεται διαρκώς η κανονική και ασφαλισμένη απασχόληση, ενώ παράλληλα αυξάνεται και επεκτείνεται η ανασφάλιστη εργασία, χωρίς εργασιακά δικαιώματα και προστασία. Η εκμετάλλευση των εργαζομένων εντείνεται. Με αυτή την πρόκληση, που συνιστά αρνητικό σύμπτωμα της παγκοσμιοποίησης, είναι εδώ και χρόνια αντιμέτωπη η Συνομοσπονδία. Ο «βρόμικος αυτός ανταγωνισμός στη βάση αθλίων συνθηκών εργασίας στην αλυσίδα παραγωγής πρέπει να σταματήσει», τονίζει ο Ράινερ Χόφμαν, παραπέμποντας στο τραγικό δυστύχημα του ανθρακωρυχείου στην πόλη Σόμα της Τουρκίας.

Rolf Wenkel / Σταμάτης Ασημένιος
Υπεύθ. Σύνταξης: Κώστας Συμεωνίδης

Πηγή: http://www.dw.de/ Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Εισαγωγική συνδικαλιστική εκπαίδευση - επιμόρφωση

Εισαγωγική συνδικαλιστική εκπαίδευση - επιμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Η εμπειρία σώζει

Οι απαισιόδοξοι, την κατάληξη της υπόθεσης των καθηγητών την βλέπουν ως ήττα. Οι αισιόδοξοι ως ένα γερό crash test, ένα ακόμη μάθημα, στην ατέλειωτη προσπάθεια για να ξεμπερδεύουμε με ότι μας μειώνει, φτωχαίνει, εξαθλιώνει. Ο γράφων δεν ανήκει σε καμιά από τις δύο κατηγορίες. Διότι δεν μπορώ να είμαι απαισιόδοξος για μάχες που χάθηκαν χωρίς καν να δοθούν, ούτε μπορώ να είμαι αισιόδοξος για την όποια κατάληξη μιας παράστασης επαρχιακού τσίρκου, (πόσο μάλλον που δεν έκοψε και εισιτήρια…). Με τέτοιο βαθμό συνειδητοποίησης από πλευράς καθηγητών, με τέτοιο διεκδικητικό παρελθόν, με τέτοιο διεκδικητικό πλαίσιο, με τέτοιο βαθμό διαθεσιμότητας, αποφασιστικότητας και αγωνιστικότητας, με τέτοια ηγεσία, με τόσους βερμπαλισμούς και με τέτοια παλαιοκομματική συνδικαλιστική νοοτροπία, η μοίρα ενός κλάδου ήταν προδιαγεγραμμένη. Μαζί με τα παραπάνω αν προσθέσουμε και την στιγμή που επιλέχθηκε να γίνει η σύγκρουση, σε συνδυασμό με την ανυπαρξία μετώπου με άλλες κοινωνικές ομάδες, τότε έχει κανείς την τέλεια συνταγή αποτυχίας. Το στραπάτσο των καθηγητών μπορεί να συνέβη τώρα αλλά έχει προδιαγραφεί χρόνια τώρα. Από την ανυπαρξία ουσιαστικών συλλογικών διαδικασιών, από την κυριαρχία αυταπατών για πρόσκαιρες σωτηρίες, από την απονεύρωση εσωτερικών ζυμώσεων στον κλάδο, από την ανάθεση σε ανεπαρκείς ηγεσίες, από την ύπαρξη κοντόφθαλμων λογικών, από την διατύπωση αιτημάτων για το μερικό και όχι για το σύνολο, από την απαξίωση αξιών όπως, αλληλεγγύη, αγώνας, θυσία, συλλογική δουλειά. Από την επανάπαυση, την αποχαύνωση και την υποταγή. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά, δεν εντοπίζονται μόνο στον χώρο των καθηγητών αλλά στο σύνολο σχεδόν των επαγγελματικών ομάδων. Είναι κάποιες από τις αιτίες που η εξαθλίωση στον τόπο μας, γίνεται κανόνας και ένας οδοστρωτήρας σαρώνει και λιώνει όποιο δικαίωμα αξιοπρέπειας και ζωής υπήρχε. Ξέρω πως ένας δυναμικός μαζικός αγώνας, με καθαρούς στόχους και αποφασιστικότητα, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Όπως λέγεται καθημερινά «στην εποχή της κρίσης προέχει η ατομική επιβίωση…». Μόνο που στην προσπάθεια για ατομική επιβίωση καταγράφουμε συλλογικούς θανάτους. Η περίπτωση των καθηγητών δεν ανέδειξε κάτι νέο. Το αντίθετο. Ανέδειξε κάτι πολύ παλιό. Ή θα αγωνιστείς σοβαρά, με μέθοδο, οργάνωση, μαζικότητα και αν χρειαστεί και κόστος, ή θα ζήσεις σαν ραγιάς. Και μάλιστα σύμφωνα με τα τελευταία επενδυτικά σχέδια, σαν κινέζος ραγιάς… Τα λάθη και οι παραλήψεις των καθηγητών, είναι μαθήματα προς αποφυγήν, που μας έρχονται από αγώνες και διαδικασίες προηγούμενων δεκαετιών. Δεν έχει νόημα κάθε γενιά να αγνοεί την εμπειρία των προηγούμενων γενεών και να ανακαλύπτει από το μηδέν την ουσία. Τα λάθη που έκαναν οι καθηγητές, σαν ηγεσία και σαν σώμα, έχουν σημειωθεί και στο παρελθόν. Έχουν καταγραφεί και καταχωρηθεί στην ιστορία του διεκδικητικού κινήματος. Δεν νοείται το 2013, τέτοια άγνοια και τόσος ερασιτεχνισμός. Πόσο μάλλον που ο αντίπαλος παίζει με σύγχρονα όπλα. Μικροβελτιώσεις, μπαλώματα, χρονικές παρατάσεις, πρόσκαιρα οφέλη, ατομικές ή συντεχνιακές λύσεις, μοναχικοί δρόμοι, αξιοπρέπεια σε δόσεις, δεν υπάρχουν. Χάνει χρόνο όποιος βαυκαλίζεται με αυτά. Πολύτιμο χρόνο. Όποιος πιστεύει ακόμη σε αυτά, όποιος πιστεύει ακόμη ότι μπορεί να καλυτερεύσει την ζωή του μέσα στο εφιαλτικό πλαίσιο της μνημονιακής λιτότητας, της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της καπιταλιστικής κρίσης, ας αγοράσει ένα μικρό πιάτο, τόσο όσο χρειάζεται για να χωράει δυο μερίδες σκέτο ρύζι, όπως ακριβώς προβλέπεται για κάθε κινέζο εργάτη. Και αν η εικόνα και η φράση «κινέζος εργάτης» σας είναι ξένη, προτιμήστε την εναλλακτική και πιο οικεία. Έλληνας σκλάβος. Παρόλα αυτά, πάντα αισιόδοξος και πολύ υπομονετικός,

Θύμιος Κ.
Πηγή: http://www.ellinofreneia.net

Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Γιατί οι πολίτες δεν διαδηλώνουν στο πλευρό των συνδικάτων;

Η μικρή συμμετοχή του κόσμου και το κατά γενική ομολογία υποτονικό κλίμα σημάδεψαν τις σημερινές κινητοποιήσεις των συνδικάτων για την εργατική Πρωτομαγιά. Θλιβερή ήταν και η εικόνα της πλατείας Συντάγματος το βράδυ της Κυριακής, όταν στη Βουλή ψηφιζόταν το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών. Στην απογοήτευση του κόσμου από τους πάντες και τα πάντα αποδίδει το φαινόμενο ο εργατολόγος Γιώργος Ρωμανιάς. Όπως τονίζει στο tvxs.gr, «τα συνδικάτα δυστυχώς στη συντριπτική τους πλειονότητα έχουν απαξιωθεί τελείως στη συνείδηση του κόσμου». Σε σημερινό κεντρικό του θέμα, το βρετανικό BBC σχολιάζει πως τη φετινή χρονιά στην Ελλάδα οι πορείες διαμαρτυρίας και τα συλλαλητήρια είχαν περιοριστεί σημαντικά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της περασμένης Κυριακής: η Βουλή ψήφιζε καθαρές αμοιβές «κατά παρέκκλιση της ισχύουσας νομοθεσίας» ύψους 19,6 ευρώ ημερησίως και όχι μεγαλύτερες των 490 ευρώ μηνιαίως. Η πλατεία Συντάγματος ήταν όμως άδεια. Σύμφωνα με τον κ. Ρωμανιά, τα συνδικάτα «όχι μόνο δεν έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν κάποια ανάσα αλλά σε πολλές περιπτώσεις έχουν παίξει το ρόλο ενός δεκανικιού των κυβερνητικών πολιτικών. Ο κόσμος το έχει αντιληφθεί και δεν συμμετέχει στις κινητοποιήσεις. Υπάρχει μια συνολική κοινωνική απογοήτευση και γι’ αυτό το λόγο από τη μία πλευρά έχουμε διόγκωση της ανεργίας και από την άλλη πλήρη αδιαφορία στις κινητοποιήσεις των συνδικάτων. Ο κόσμος δεν πιστεύει ότι τα συνδικάτα μπορούν να του δώσουν λύση και σε πολλές περιπτώσεις πιστεύει ότι τα συνδικάτα είναι υπεύθυνα για την πολιτική που εφαρμόζεται σήμερα. Και δεν έχει καθόλου άδικο». Με αυτόν τον τρόπο, παρατηρεί ο κ. Ρωμανιάς, διευκολύνεται η κυβέρνηση να ακολουθεί τις πολιτικές που θέλει. «Ας θυμηθούμε τι γινόταν όταν περνούσαν τα προηγούμενα μνημόνια και τι έγινε την Κυριακή. 490 ευρώ ο μισθός, 19 ευρώ το ημερομίσθιο και απ’ έξω η πλατεία άδεια. Γιατί δεν έγινε τίποτα; Απογοήτευση από τους πάντες και τα πάντα...». Τα ίδια τα συνδικάτα, σύμφωνα με σημερινές δηλώσεις του προέδρου της ΑΔΕΔΥ, Κώστα Τσικρικά, κατηγορούν τα ΜΜΕ και το πολιτικό σύστημα για την απαξίωσή τους. Ο κ. Τσικρικάς σχολίασε επίσης πως «ο κάθε ένας έχει την ατομική του ευθύνη. Εμείς έχουμε κάνει σαν συνδικάτο πάρα πολλές γενικές απεργίες. 30 συγκεκριμένα μέσα σε τρία χρόνια. Δύο συλλαλητήρια μέσα στην εβδομάδα, ενόψει πολυνομοσχεδίου. Υπάρχει θέμα μη συνειδητοποίησης του κόσμου της εργασίας». Σημειώνεται πως σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, ο αριθμός όλων των διαδηλωτών σήμερα ανήλθε στα 10.000 άτομα. «Τα συνδικάτα προφανώς και έχουν αντιληφθεί τη δυσανασχέτηση του κόσμου, αλλά όταν είσαι σε ένα μεγάλο συνδικάτο και έχεις στη διάθεσή του οδηγό, έχεις αυτοκίνητο πολυτελείας να σε πηγαινοφέρνει, έχεις και φρουρό ακόμα, έχεις μια καλή κοινωνική προβολή το τελευταίο που σε απασχολεί – όταν μάλιστα καταφέρνεις και ξαναεκλέγεσαι – είναι αν ο κόσμος σε εκτιμά ή όχι. Δυστυχώς είναι το τελευταίο που σε απασχολεί», σημειώνει ο κ. Ρωμανιάς.

«Λείπει μια οργανωμένη δύναμη να κινητοποιήσει την κοινωνία»
Όπως επισημαίνει ο εργατολόγος, οι κινητοποιήσεις σε όλο τον κόσμο γίνονται με την πρωτοβουλία κάποιας οργάνωσης. Φέρνει μάλιστα ως αντιπαράδειγμα τις κινητοποιήσεις των «Αγανακτισμένων» στην πλατεία Συντάγματος πριν από τις δίδυμες εκλογές του 2012. «Η ιστορία λέει ότι αυτές οι περιπτώσεις είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Αν δεν υπάρχει μια οργάνωση, μια δύναμη που να ελέγχει την κατάσταση, αυτές φθίνουν, όπως έγινε και στην Αθήνα. Αυτό συμβαίνει γιατί διάφορα στοιχεία με δικούς τους σκοτεινούς σκοπούς παρεισφρύουν στις κινητοποιήσεις αυτές και δημιουργούν μια σύγχυση. Όταν ξεκίνησε η κινητοποίηση των Αγανακτισμένων, πολύς κόσμος πήγαινε καλοπροαίρετα να διαμαρτυρηθεί. Σιγά σιγά όμως έφευγε γιατί διαπίστωνε ότι πήγαινε ο α, β, γ με δικούς του σκοπούς και νόθευε τη διαμαρτυρία. Δυστυχώς όσοι έχουν διαβάσει ιστορία ξέρουν καλά ότι σε όλες τις ιστορικές περιόδους είχαμε παρόμοια φαινόμενα. Ο κόσμος το καταλαβαίνει και χάνει την εμπιστοσύνη του. Και έτσι φτάσαμε σε ένα σημείο από τη μια να έχουμε αλματώδη διόγκωση της ανεργίας, από την άλλη να μην ακούει κανείς τα συνδικάτα, αλλά και να μην μπορεί να εκφραστεί. Δεν υπάρχει μια οργανωμένη δύναμη να κινητοποιήσει την κοινωνία», καταλήγει ο κ. Ρωμανιάς.

Πηγή: tvxs.gr

Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....

Ο συνδικαλισμός πέθανε: ζήτω ο συνδικαλισμός

Μέσα στην καταιγίδα των προβλέψεων του νέου Μνημονίου πέρασαν ίσως απαρατήρητες ορισμένα σημεία που από ότι φαίνεται θα σηματοδοτήσουν σαρωτικές αλλαγές στη συλλογική αντιπροσώπευση των εργαζομένων. Τα σημεία αυτά είναι εν συντομία η κατάργηση της Εργατικής Εστίας και η δια αυτής χρηματοδότηση των εργατικών συνδικάτων, η συρρίκνωση του ρόλου των κλαδικών και ομοιοεπαγγελματικών ΣΣΕ και κατάργηση της διαιτησίας επομένως και εν πολλοίς του δικαιώματος διμερούς ρύθμισης των ωρών απασχόλησης στο εργασιακό περιβάλλον. Οι εξελίξεις αυτές προοιωνίζουν το ρέκβιέμ του συνδικαλισμού, τουλάχιστον στον ιδιωτικό τομέα. Είναι αλήθεια ότι τις τελευταίες δύο δεκαετίες τα συνδικάτα έχουν γίνει αποδέκτες μιας σφοδρής κριτικής που τα θεώρησε ως στατικούς απαρχαιωμένους οργανισμούς που δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα. Επομένως, σε ένα νέο εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από ατομικές συμβάσεις εργασίας, συστήματα αμοιβής που συνδέονται με την απόδοση και επικέντρωση στους ατομικούς στόχους τα συνδικάτα λογίζονται ως αναχρονιστικά εμπόδια που στέκονται τροχοπέδη στην λειτουργία της οικονομίας της αγοράς. Ειδικά στη χώρα μας η σχετική κριτική -που δεν ήταν αβάσιμη- επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι ο συνδικαλισμός ήταν κρατικοδίαιτος και κομματικά εξαρτημένος, καθιέρωσε προνόμια και δημιούργησε συνθήκες απασχόλησης και κοινωνικής ασφάλισης δύο ταχυτήτων, ευνόησε τους insiders της αγοράς εργασίας σε βάρος των outsiders, χρησιμοποιήθηκε για την προώθηση άνομων ατομικών επιδιώξεων και αθέμιτων πολιτικών φιλοδοξιών. Ας γυρίσουμε πίσω στα βασικά: εργατικό συνδικάτο είναι μια ανεξάρτητη αυτοδιοικούμενη οργάνωση που συστήνεται για να προωθήσει τα συμφέροντα των εργαζομένων διαμέσου της συλλογικής τους δράσης. Τα εργατικά συνδικάτα υπάρχουν, ακριβώς, γιατί ο μεμονωμένος εργαζόμενος διαθέτει πολύ ισχνή διαπραγματευτική δύναμη για να επηρεάσει τις αποφάσεις που σχετίζονται με την εργασία τους Το σπουδαιότερο πλεονέκτημα για την ένταξη σε ένα εργατικό συνδικάτο είναι ότι ο εργαζόμενος αποκτά την δυνατότητα να έχει φωνή και επιρροή στο εργασιακό του περιβάλλον, να προστατεύσει και να βελτιώσει την αμοιβή και τις συνθήκες απασχόλησης. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι σε μονάδες παραγωγής όπου υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση οι εργαζόμενοι συνήθως αμείβονται καλύτερα και είναι λιγότερο πιθανό να απολυθούν σε σχέση με τους χώρους όπου δεν δραστηριοποιούνται συνδικάτα. Ακόμη κι αν τα ελληνικά συνδικάτα βρίθουν αδυναμιών, ακόμη κι αν μπορούν να καταλογιστούν πολλά σε πρόσωπα και καταστάσεις που παρεισέφρησαν στην συλλογική έκφραση των μισθωτών την τελευταία 30ετία, το μέγα ερώτημα είναι πώς θα διαμορφωνόταν το τοπίο στην αγορά εργασίας χωρίς έναν μηχανισμό υπεράσπισης των συμφερόντων των εργαζομένων. Σήμερα που κλονίζονται τα ιερά και τα όσια της εργασίας, η χώρα έχει περισσότερο από ποτέ άλλοτε την ανάγκη ενός ισχυρού εργατικού συνδικαλισμού, που όμως θα είναι απαλλαγμένος από τις κακοδαιμονίες του παρελθόντος και θα μπορεί να συμμετέχει ως αξιόπιστος συνομιλητής στις εθνικές και τις ευρωπαϊκές διαδικασίες κοινωνικού διαλόγου. Τα συνδικάτα νέου τύπου οφείλουν να προσανατολιστούν λιγότερο στη διατήρηση συντεχνιακών επιδιώξεων και μικροσυμφερόντων και να αναπροσανατολιστούν στην προσφορά υπηρεσιών προς τα μέλη τους όπως είναι η νομική αντιπροσώπευση και προστασία, η πληροφόρηση, η εκπαίδευση και κατάρτιση, η ιατροφαρμακευτική κάλυψη κ.α. Αν το συνδικαλιστικό κίνημα θέλει να οργανώσει το νέο εργατικό δυναμικό στην Ελλάδα του Μνημονίου θα πρέπει να μεταρρυθμίσει την ατζέντα και τις θεσμικές του πρακτικές για να συναντήσει τις ανάγκες των εργαζομένων στις εταιρίες φύλαξης και καθαρισμού, τα εστιατόρια, τα εμπορικά καταστήματα τα ξενοδοχεία, τις κλινικές και τα γραφεία.

Άρθρο του Επίκουρου καθηγητή Πανεπιστημίου Αιγαίου Θεόδωρου Κουτρούκη

Διαβάστε περισσότερα για αυτό το θέμα....